Skip to main content

Dictionaries

Een dictionary slaat waarden op met een sleutel (key) in plaats van een nummer. Je kunt het zien als een woordenboek: je zoekt een woord op (de sleutel) en krijgt de betekenis (de waarde).

Een dictionary maken​

Een dictionary maak je met {} en sleutel: waarde paren:

leerling = {
    "naam": "Sara",
    "leeftijd": 15,
    "klas": "3B"
}

print(leerling)

Waarden opvragen​

Gebruik de sleutel tussen [] om een waarde op te vragen:

leerling = {
    "naam": "Sara",
    "leeftijd": 15,
    "klas": "3B"
}

print(leerling["naam"])       # Sara
print(leerling["leeftijd"])   # 15

Waarden toevoegen en veranderen​

leerling = {"naam": "Sara", "leeftijd": 15}

# Waarde veranderen
leerling["leeftijd"] = 16

# Nieuwe sleutel toevoegen
leerling["school"] = "Corderius"

print(leerling)

Controleren of een sleutel bestaat​

leerling = {"naam": "Sara", "leeftijd": 15}

print("naam" in leerling)     # True
print("school" in leerling)   # False

Door een dictionary loopen​

leerling = {"naam": "Sara", "leeftijd": 15, "klas": "3B"}

# Door de sleutels
for sleutel in leerling:
    print(sleutel)

# Door sleutels én waarden
for sleutel, waarde in leerling.items():
    print(f"{sleutel}: {waarde}")

Oefening 1​

Maak een dictionary voor je favoriete film met de sleutels "titel", "jaar" en "score". Print elke waarde apart.

film = {
  ...
}

print(f"Titel: {film[...]}")
print(f"Jaar: {film[...]}")
print(f"Score: {film[...]}")
💡 Tip

Vul de dictionary met "titel": "...", "jaar": ..., "score": ... en vraag de waarden op met film["titel"] etc.

✅ Oplossing
film = {
    "titel": "Spider-Man",
    "jaar": 2021,
    "score": 8.5
}

print(f"Titel: {film['titel']}")
print(f"Jaar: {film['jaar']}")
print(f"Score: {film['score']}")

Oefening 2​

Maak een dictionary met de prijzen van producten. Bereken de totaalprijs van een boodschappenlijstje.

prijzen = {
  "brood": 2.50,
  "kaas": 4.00,
  "melk": 1.20,
  "appel": 0.80
}

boodschappen = ["brood", "melk", "appel"]
totaal = 0

for product in boodschappen:
  totaal += ...

print(f"Totaal: €{totaal:.2f}")
💡 Tip

Gebruik prijzen[product] om de prijs van elk product op te zoeken.

✅ Oplossing
prijzen = {
    "brood": 2.50,
    "kaas": 4.00,
    "melk": 1.20,
    "appel": 0.80
}

boodschappen = ["brood", "melk", "appel"]
totaal = 0

for product in boodschappen:
    totaal += prijzen[product]

print(f"Totaal: €{totaal:.2f}")

Oefening 3​

Print alle sleutels en waarden van een dictionary met een loop.

persoon = {
  "naam": "Daan",
  "leeftijd": 16,
  "hobby": "programmeren",
  "stad": "Utrecht"
}

for ...:
  print(f"{sleutel}: {waarde}")
💡 Tip

Gebruik .items() om door sleutels en waarden tegelijk te loopen: for sleutel, waarde in persoon.items():.

✅ Oplossing
persoon = {
    "naam": "Daan",
    "leeftijd": 16,
    "hobby": "programmeren",
    "stad": "Utrecht"
}

for sleutel, waarde in persoon.items():
    print(f"{sleutel}: {waarde}")

Oefening 4​

Tel hoe vaak elke letter voorkomt in een woord. Sla het resultaat op in een dictionary.

woord = "programmeren"
teller = {}

for letter in woord:
  if letter in teller:
      teller[letter] += 1
  else:
      ...

print(teller)
💡 Tip

Als de letter al in de dictionary staat, tel je 1 op. Zo niet, maak je een nieuwe sleutel aan met waarde 1: teller[letter] = 1.

✅ Oplossing
woord = "programmeren"
teller = {}

for letter in woord:
    if letter in teller:
        teller[letter] += 1
    else:
        teller[letter] = 1

print(teller)