Booleans

Een boolean is een waarde die alleen True (waar) of False (niet waar) kan zijn.

True en False

is_warm = True
regent_het = False

print(is_warm)       # True
print(regent_het)    # False
print(type(is_warm)) # <class 'bool'>

Vergelijken

Met vergelijkingsoperatoren krijg je altijd een boolean terug:

Operator	Betekenis	Voorbeeld	Resultaat
==	is gelijk aan	5 == 5	True
!=	is niet gelijk aan	5 != 3	True
<	kleiner dan	3 < 10	True
>	groter dan	3 > 10	False
<=	kleiner dan of gelijk aan	5 <= 5	True
>=	groter dan of gelijk aan	3 >= 10	False

print(5 == 5)    # True
print(5 == 3)    # False
print(3 < 10)    # True
print(10 > 20)   # False
print(5 != 5)    # False
print(7 >= 7)    # True

Let op

= is toewijzing (waarde opslaan), == is vergelijking. Dit is een veelgemaakte fout!

Vergelijken met variabelen

leeftijd = 16
print(leeftijd >= 18)    # False
print(leeftijd < 18)     # True

naam = "Python"
print(naam == "Python")  # True
print(naam == "Java")    # False

and, or, not

Met and, or en not kun je booleans combineren:

# and: beide moeten True zijn
print(True and True)     # True
print(True and False)    # False

# or: minstens één moet True zijn
print(True or False)     # True
print(False or False)    # False

# not: draait het om
print(not True)          # False
print(not False)         # True

Een praktisch voorbeeld:

leeftijd = 16
heeft_kaartje = True

print(leeftijd >= 12 and heeft_kaartje)  # True (beide waar)
print(leeftijd >= 18 or heeft_kaartje)   # True (minstens één waar)
print(not heeft_kaartje)                  # False

---

Oefening 1

Wat printen deze vergelijkingen? Probeer eerst zelf te bedenken, voer dan de code uit om te checken.

print(10 > 5)
print(3 == 4)
print(7 != 7)
print(15 >= 15)
print(1 < 1)
print(100 <= 99)

✅ Oplossing

True
False
False
True
False
False

---

Oefening 2

Maak variabelen aan en schrijf vergelijkingen die True of False opleveren. Controleer of:

• De temperatuur boven de 30 graden is
• Het cijfer een voldoende is (5.5 of hoger)
• De naam gelijk is aan "admin"

temperatuur = 25
cijfer = 7
naam = "gebruiker"

is_heet = ...
is_voldoende = ...
is_admin = ...

print("Is het heet?", is_heet)
print("Is het een voldoende?", is_voldoende)
print("Is het de admin?", is_admin)

💡 Tip

Gebruik > voor "boven de 30", >= voor "5.5 of hoger", en == voor "gelijk aan".

✅ Oplossing

temperatuur = 25
cijfer = 7
naam = "gebruiker"

is_heet = temperatuur > 30
is_voldoende = cijfer >= 5.5
is_admin = naam == "admin"

print("Is het heet?", is_heet)
print("Is het een voldoende?", is_voldoende)
print("Is het de admin?", is_admin)

---

Oefening 3

Gebruik and, or en not om de juiste booleans te maken:

• Mag iemand autorijden? (18 of ouder en heeft rijbewijs)
• Krijgt iemand korting? (jonger dan 12 of ouder dan 65)
• Is het weekend? (niet een werkdag)

leeftijd = 20
heeft_rijbewijs = True
is_werkdag = True

mag_rijden = ...
heeft_korting = ...
is_weekend = ...

print("Mag rijden:", mag_rijden)
print("Heeft korting:", heeft_korting)
print("Is het weekend:", is_weekend)

💡 Tip

• and = beide moeten waar zijn
• or = minstens één moet waar zijn
• not = draait True/False om

✅ Oplossing

leeftijd = 20
heeft_rijbewijs = True
is_werkdag = True

mag_rijden = leeftijd >= 18 and heeft_rijbewijs
heeft_korting = leeftijd < 12 or leeftijd > 65
is_weekend = not is_werkdag

print("Mag rijden:", mag_rijden)
print("Heeft korting:", heeft_korting)
print("Is het weekend:", is_weekend)

---

Oefening 4

Bedenk wat de uitkomst is van elke regel. Voer het dan uit om jezelf te checken.

x = 10
y = 5

print(x > 5 and y > 5)
print(x > 5 or y > 5)
print(not x == 10)
print(x > 5 and y < 10)
print(not (x == y))
print(x >= 10 and y <= 5 and x != y)

✅ Oplossing

False   (10 > 5 is True, maar 5 > 5 is False → True and False = False)
True    (10 > 5 is True → True or False = True)
False   (10 == 10 is True → not True = False)
True    (10 > 5 is True en 5 < 10 is True → True and True = True)
True    (10 == 5 is False → not False = True)
True    (alle drie True → True and True and True = True)

---

Oefening 5

Een zwembad laat je alleen binnen als je:

• Minstens 1.20m lang bent
• Een zwemdiploma hebt of begeleiding hebt

Schrijf de code die bepaalt of iemand naar binnen mag.

lengte = 1.35
heeft_diploma = False
heeft_begeleiding = True

mag_naar_binnen = ...

print(f"Lengte: {lengte}m")
print(f"Mag naar binnen: {mag_naar_binnen}")

💡 Tip

Je hebt and en or allebei nodig. Gebruik haakjes om te groeperen: lengte >= 1.20 and (diploma or begeleiding).

✅ Oplossing

lengte = 1.35
heeft_diploma = False
heeft_begeleiding = True

mag_naar_binnen = lengte >= 1.20 and (heeft_diploma or heeft_begeleiding)

print(f"Lengte: {lengte}m")
print(f"Mag naar binnen: {mag_naar_binnen}")