Ga naar hoofdinhoud

15i Je object printen met str

Print je een getal of een lijst, dan zie je wat erin zit. Print je een object van je eigen klasse, dan weet Python niet wat hij moet laten zien:

class Hond:
    def __init__(self, naam, leeftijd):
        self.naam = naam
        self.leeftijd = leeftijd


rex = Hond("Rex", 3)
print(rex)

Uitvoer:

<__main__.Hond object at 0x7f3a2c1b8d10>

Je ziet alleen van welke klasse het object is, en een geheugenadres dat bij jou anders is.

__str__​

Geef je klasse een methode __str__, dan gebruikt print die. Hij geeft met return de tekst terug die je wilt zien:

class Hond:
    def __init__(self, naam, leeftijd):
        self.naam = naam
        self.leeftijd = leeftijd

    def __str__(self):
        return f"{self.naam} ({self.leeftijd} jaar)"


rex = Hond("Rex", 3)
print(rex)
print(f"Vandaag komt {rex} logeren.")

Uitvoer:

Rex (3 jaar)
Vandaag komt Rex (3 jaar) logeren.

Ook in een f-string gebruikt Python __str__. De twee lage streepjes voor en na de naam zeggen dat Python deze methode zelf aanroept, net als __init__. Jij roept hem nooit direct aan.

In een loop​

Heeft een klasse een __str__, dan wordt een loop over een lijst objecten kort:

class Hond:
    def __init__(self, naam, leeftijd):
        self.naam = naam
        self.leeftijd = leeftijd

    def __str__(self):
        return f"{self.naam} ({self.leeftijd} jaar)"


honden = [Hond("Rex", 3), Hond("Bello", 7)]
for hond in honden:
    print(hond)

Uitvoer:

Rex (3 jaar)
Bello (7 jaar)

Er gaat iets mis​

print in plaats van return

class Hond:
    def __init__(self, naam):
        self.naam = naam

    def __str__(self):
        print(self.naam)


print(Hond("Rex"))

Uitvoer:

Rex
TypeError: __str__ returned non-string (type NoneType)

Eerst print __str__ zelf de naam. Daarna gaat het mis: __str__ moet de tekst teruggeven, niet zelf printen. Zonder return geeft een functie None terug, en daar kan print niets mee. Schrijf return self.naam.

Opdracht 15i.1: Een boek printen​

Geef de klasse Boek een __str__, zodat print(hobbit) de regel hieronder geeft.

Verwachte uitvoer:

De Hobbit door J.R.R. Tolkien (320 blz.)
class Boek:
    def __init__(self, titel, schrijver, bladzijden):
        self.titel = titel
        self.schrijver = schrijver
        self.bladzijden = bladzijden


hobbit = Boek("De Hobbit", "J.R.R. Tolkien", 320)
print(hobbit)
Klik hier voor een tip.

def __str__(self): met een return van een f-string met drie attributen.

Klik hier voor de oplossing.
class Boek:
    def __init__(self, titel, schrijver, bladzijden):
        self.titel = titel
        self.schrijver = schrijver
        self.bladzijden = bladzijden

    def __str__(self):
        return f"{self.titel} door {self.schrijver} ({self.bladzijden} blz.)"


hobbit = Boek("De Hobbit", "J.R.R. Tolkien", 320)
print(hobbit)

Uitvoer:

De Hobbit door J.R.R. Tolkien (320 blz.)

Opdracht 15i.2: Een rekening printen​

Geef Rekening een __str__. Staat er meer dan 0 euro op, dan is de tekst Sara: 35 euro; staat er niets op, dan Sara: leeg.

Verwachte uitvoer:

Sara: leeg
Sara: 35 euro
class Rekening:
    def __init__(self, eigenaar):
        self.eigenaar = eigenaar
        self.saldo = 0

    def stort(self, bedrag):
        self.saldo += bedrag


rekening = Rekening("Sara")
print(rekening)
rekening.stort(35)
print(rekening)
Klik hier voor een tip.

In __str__ mag een if staan, met in elk geval een eigen return.

Klik hier voor de oplossing.
class Rekening:
    def __init__(self, eigenaar):
        self.eigenaar = eigenaar
        self.saldo = 0

    def stort(self, bedrag):
        self.saldo += bedrag

    def __str__(self):
        if self.saldo > 0:
            return f"{self.eigenaar}: {self.saldo} euro"
        else:
            return f"{self.eigenaar}: leeg"


rekening = Rekening("Sara")
print(rekening)
rekening.stort(35)
print(rekening)

Uitvoer:

Sara: leeg
Sara: 35 euro

Opdracht 15i.3: Een datum​

De klasse Datum heeft dag, maand en jaar. Maak zijn __str__ af, die de datum schrijft zoals in Nederland gebruikelijk, met twee cijfers voor dag en maand. Met :02 in een f-string krijg je altijd twee cijfers: f"{7:02}" wordt 07, net als bij de seconden in 15h.2.

Verwachte uitvoer:

07-03-2026
25-12-2026
class Datum:
    def __init__(self, dag, maand, jaar):
        self.dag = dag
        self.maand = maand
        self.jaar = jaar

    def __str__(self):
        return "Nog te doen"


print(Datum(7, 3, 2026))
print(Datum(25, 12, 2026))
Klik hier voor een tip.

Zet :02 achter self.dag en self.maand in de f-string, en streepjes ertussen.

Klik hier voor de oplossing.
class Datum:
    def __init__(self, dag, maand, jaar):
        self.dag = dag
        self.maand = maand
        self.jaar = jaar

    def __str__(self):
        return f"{self.dag:02}-{self.maand:02}-{self.jaar}"


print(Datum(7, 3, 2026))
print(Datum(25, 12, 2026))

Uitvoer:

07-03-2026
25-12-2026