Ga naar hoofdinhoud

15b Welke fout?

In één try-blok kan meer dan één ding misgaan. Hier kan de tekst geen getal zijn, maar het aantal kan ook 0 zijn:

totaal = "120"
aantal = 0

try:
    gemiddelde = int(totaal) / aantal
    print(f"Gemiddeld {gemiddelde} punten.")
except ValueError:
    print("Het totaal is geen getal.")
except ZeroDivisionError:
    print("Er zijn nog geen spelers.")

Uitvoer:

Er zijn nog geen spelers.

Elke fout krijgt zijn eigen except-blok, met zijn eigen melding. Python kijkt van boven naar beneden welk blok past, en doet alleen dat ene.

Twee fouten, één blok​

Moet er bij twee fouten hetzelfde gebeuren, dan zet je ze samen tussen haakjes achter één except:

totaal = "honderd"
aantal = 4

try:
    gemiddelde = int(totaal) / aantal
    print(f"Gemiddeld {gemiddelde} punten.")
except (ValueError, ZeroDivisionError):
    print("Dit gemiddelde kan ik niet uitrekenen.")

Uitvoer:

Dit gemiddelde kan ik niet uitrekenen.

Geen kale except​

Je kunt except: ook zonder naam schrijven. Dan vangt hij alles af. Dat lijkt handig, maar het verstopt ook fouten die jij zelf maakt:

tekst = "12"

try:
    getal = int(tkst)
    print(getal * 2)
except:
    print("Dat is geen getal.")

Uitvoer:

Dat is geen getal.

"12" is wel een getal. Het echte probleem is een tikfout: tkst in plaats van tekst. Zonder de kale except had Python dat gezegd, met een NameError. Nu zoek je op de verkeerde plek. Noem daarom altijd de fout die je verwacht.

Opdracht 15b.1: Op de kaart​

Zoek de prijs op in de dictionary en reken uit wat drie stuks kosten. Staat het niet op de kaart, print dan Dat staat niet op de kaart. Is het aantal geen getal, print dan Typ het aantal als getal.

Verwachte uitvoer:

Dat staat niet op de kaart.
prijzen = {"cola": 2.50, "water": 1.75}
drankje = "fanta"
aantal = "3"

totaal = prijzen[drankje] * int(aantal)
print(f"Dat is {totaal:.2f} euro.")
Klik hier voor een tip.

Een sleutel die niet bestaat geeft een KeyError, uit les 11a. Schrijf twee except-blokken: één voor KeyError en één voor ValueError.

Klik hier voor de oplossing.
prijzen = {"cola": 2.50, "water": 1.75}
drankje = "fanta"
aantal = "3"

try:
    totaal = prijzen[drankje] * int(aantal)
    print(f"Dat is {totaal:.2f} euro.")
except KeyError:
    print("Dat staat niet op de kaart.")
except ValueError:
    print("Typ het aantal als getal.")

Uitvoer:

Dat staat niet op de kaart.

Probeer ook drankje = "cola" met aantal = "drie", en met aantal = "3".

Opdracht 15b.2: Snelheid​

Reken de snelheid uit: afstand gedeeld door tijd. Vang allebei de fouten af die hier kunnen gebeuren.

Verwachte uitvoer:

De tijd kan geen 0 zijn.
afstand = "100"
tijd = "0"

snelheid = int(afstand) / int(tijd)
print(f"{snelheid} meter per seconde")
Klik hier voor een tip.

Delen door 0 geeft een ZeroDivisionError, tekst die geen getal is een ValueError.

Klik hier voor de oplossing.
afstand = "100"
tijd = "0"

try:
    snelheid = int(afstand) / int(tijd)
    print(f"{snelheid} meter per seconde")
except ValueError:
    print("Typ afstand en tijd als getal.")
except ZeroDivisionError:
    print("De tijd kan geen 0 zijn.")

Uitvoer:

De tijd kan geen 0 zijn.

Opdracht 15b.3: Eén melding voor twee fouten​

Vang in één except zowel een KeyError als een ZeroDivisionError af, en print dan Dat kan ik niet uitrekenen.

Verwachte uitvoer:

Dat kan ik niet uitrekenen.
punten = {"Sara": 30, "Noor": 45}
naam = "Alex"
rondes = 3

print(punten[naam] / rondes)
Klik hier voor een tip.

Zet de print in een try, en de twee namen tussen haakjes achter except, met een komma ertussen.

Klik hier voor de oplossing.
punten = {"Sara": 30, "Noor": 45}
naam = "Alex"
rondes = 3

try:
    print(punten[naam] / rondes)
except (KeyError, ZeroDivisionError):
    print("Dat kan ik niet uitrekenen.")

Uitvoer:

Dat kan ik niet uitrekenen.

Met naam = "Sara" en rondes = 0 krijg je dezelfde melding, nu door de andere fout.