11b Door een dictionary loopen

Je kunt nu dictionaries maken en waardes opzoeken met een sleutel. In deze les leer je hoe je door een dictionary loopt en hoe je veilig controleert of een sleutel bestaat.

Loopen over de sleutels

Een simpele for-loop op een dictionary geeft je de sleutels:

leerling = {"naam": "Sara", "leeftijd": 15, "klas": "3B"}

for sleutel in leerling:
    print(sleutel)

Uitvoer:

naam
leeftijd
klas

Loopen over sleutels én waardes met .items()

Wil je beide tegelijk? Gebruik .items():

for sleutel, waarde in leerling.items():
    print(f"{sleutel}: {waarde}")

Uitvoer:

naam: Sara
leeftijd: 15
klas: 3B

.items() levert elke ronde een paar: eerst de sleutel, dan de waarde.

Bestaat de sleutel? — de in-operator

Met in check je of een sleutel in de dictionary zit. Daarmee voorkom je een KeyError:

if "naam" in leerling:
    print(leerling["naam"])
else:
    print("Geen naam bekend.")

in controleert sleutels, niet waardes.

---

Opdracht 11b.1: Prijzen-loop

Maak een dictionary prijzen = {"appel": 0.50, "banaan": 0.30} en loop er met .items() doorheen om elke prijs te printen.

# Schrijf hier je code

Klik hier voor een tip.

for product, prijs in prijzen.items(): — gebruik beide in een f-string.

Klik hier voor de oplossing.

prijzen = {"appel": 0.50, "banaan": 0.30}

for product, prijs in prijzen.items():
    print(f"{product}: € {prijs}")

prijzen = {"appel": 0.50, "banaan": 0.30}

for product, prijs in prijzen.items():
  print(f"{product}: € {prijs}")

---

Opdracht 11b.2: Profielprinter

Maak een dictionary profiel met minstens 5 sleutels over jezelf. Loop met .items() over de dictionary en print elke regel netjes met een kop en een afsluiting.

Verwachte uitvoer:

=== Mijn Profiel ===
  naam: Alex
  leeftijd: 15
  hobby: muziek
  stad: Amsterdam
  favoriete eten: pasta
====================

# Schrijf hier je code

Klik hier voor een tip.

for sleutel, waarde in profiel.items(): met een f-string f" {sleutel}: {waarde}" (let op de twee spaties voor de indent).

Klik hier voor de oplossing.

profiel = {
    "naam": "Alex",
    "leeftijd": 15,
    "hobby": "muziek",
    "stad": "Amsterdam",
    "favoriete eten": "pasta"
}

print("=== Mijn Profiel ===")
for sleutel, waarde in profiel.items():
    print(f"  {sleutel}: {waarde}")
print("====================")

profiel = {
  "naam": "Alex",
  "leeftijd": 15,
  "hobby": "muziek",
  "stad": "Amsterdam",
  "favoriete eten": "pasta"
}

print("=== Mijn Profiel ===")
for sleutel, waarde in profiel.items():
  print(f"  {sleutel}: {waarde}")
print("====================")

---

Opdracht 11b.3: Digitaal winkelmandje

Dit is de eindbaas van de basiscursus. Bouw een winkelmandje met twee dictionaries: een winkel (product → prijs) en een mandje (product → aantal). Schrijf een functie bereken_totaal(winkel, mandje) die met .items() door het mandje loopt en de totaalprijs teruggeeft met return. Print daarnaast een kassabon.

Verwachte uitvoer:

=== Kassabon ===
  Brood x2  ->  5.0 euro
  Melk x1  ->  1.2 euro
  Chocola x3  ->  10.5 euro
================
Totaal: 16.7 euro

# Schrijf hier je code

Klik hier voor een tip.

Drie stappen binnen de loop van bereken_totaal:

1. prijs = winkel[product] — zoek de prijs op.
2. regel = prijs * aantal — bereken de regelprijs.
3. totaal += regel — tel op.

Daarna return totaal.

Klik hier voor de oplossing.

winkel = {
    "Brood": 2.50,
    "Kaas": 4.00,
    "Melk": 1.20,
    "Appel": 0.80,
    "Chocola": 3.50
}

mandje = {
    "Brood": 2,
    "Melk": 1,
    "Chocola": 3
}

def bereken_totaal(winkel, mandje):
    totaal = 0
    for product, aantal in mandje.items():
        prijs = winkel[product]
        totaal += prijs * aantal
    return totaal

print("=== Kassabon ===")
for product, aantal in mandje.items():
    prijs = winkel[product]
    print(f"  {product} x{aantal}  ->  {prijs * aantal} euro")
print("================")
print(f"Totaal: {bereken_totaal(winkel, mandje)} euro")

winkel = {
  "Brood": 2.50,
  "Kaas": 4.00,
  "Melk": 1.20,
  "Appel": 0.80,
  "Chocola": 3.50
}

mandje = {
  "Brood": 2,
  "Melk": 1,
  "Chocola": 3
}

def bereken_totaal(winkel, mandje):
  totaal = 0
  for product, aantal in mandje.items():
      prijs = winkel[product]
      totaal += prijs * aantal
  return totaal

print("=== Kassabon ===")
for product, aantal in mandje.items():
  prijs = winkel[product]
  print(f"  {product} x{aantal}  ->  {prijs * aantal} euro")
print("================")
print(f"Totaal: {bereken_totaal(winkel, mandje)} euro")

---

En nu?

Gefeliciteerd. Je hebt de basis van Python onder de knie: variabelen, rekenen, tekst, beslissingen, herhaling, functies, lijsten en dictionaries. Hiermee kun je echte programma's bouwen.

Klaar om iets visueels te maken — animaties, kleine games, dingen die bewegen? Ga dan verder met play-docs. Daar leer je hoe je met de play-bibliotheek vormen tekent, ze laat bewegen en reageert op toetsenbord en muis. Alle Python die je hier hebt geleerd, gebruik je daar opnieuw.